ऑफिसमध्ये पहिल्या काही दिवसांत ज्या गोष्टी सर्वात जास्त डोकेदुखी देतात त्यात अव्वल स्थान एका गोष्टीचं असतं – नावं. माणसांची नावं, टीमची नावं, टूल्सची नावं, आणि प्रोजेक्टची नावं. कोण कोण आहे, कोण कोणाचं काय काम आहे, कोण कुणाला रिपोर्ट करतो – हे सगळं सुरुवातीला एका गुंतागुंतीच्या जाळ्यासारखं वाटतं. आणि त्यात सर्वात कठीण म्हणजे चेहऱ्याशी नाव जोडणं.
पहिल्या आठवड्यात तुम्हाला किमान तीस लोक भेटतात. प्रत्येकजण स्वतःचं नाव सांगतो, आणि ते सांगतानाच तुमचे मेंदूचे काही पेशी “आता एवढं कसं लक्षात ठेवणार?” असा प्रश्न विचारतात. कुणीतरी म्हणतं, “मी प्रशांत, टेस्टिंग टीम,” दुसरा म्हणतो, “मी सोनाली, BA,” आणि तिसरा फार वेगाने बोलतो – “हाय, मी संकेत… सगळं सांभाळतो.” तुम्ही हसून मान हलवता, पण मनात एकच विचार – हे तीनही चेहरे उद्या मी विसरणार निश्चित.
टीममध्ये काही खास प्रकारचे लोक असतात. पहिला प्रकार म्हणजे कायम शांत बसणारे. ते हळू बोलतात, तितकंच हळू हसतात, पण काम मात्र वेगाने करतात. ते न बोलता सगळं निरीक्षण करतात, आणि कुठे काही बिनसलं तर अगदी नेमकं बोलतात. तुम्हाला काय वाटतं – हे लोक जादूगार आहेत की निरीक्षक?
दुसरा प्रकार – ओव्हरफ्रेंडली. पहिल्याच दिवशी ते तुम्हाला सगळं सांगतात – ऑफिस कसं आहे, कोण कसा आहे, कोण कुणाचा चांगला, कोण कुणाचा त्रासदायक. हा प्रकार तुम्हाला जरा अभ्यासाने ऐकावा लागतो, कारण ते जे सांगतात त्यात अर्ध सत्य, अर्ध कल्पना, आणि थोडी तिखट चव मिसळलेली असते. या लोकांशी बोलताना तुम्हाला समजतं की ऑफिसमध्ये कामापेक्षा कॉफीचे राउंड जास्त असतात.
तिसरा प्रकार – फक्त काम करणारे. हे लोक इतक्या वेगाने टाइप करतात की कीबोर्डलाही थकवा येईल. त्यांचे लंच, चहा, ब्रेक… सगळं वेळेवर. तुम्हाला वाटतं की हे लोक माणसं नाहीत, तर कुठल्या प्रोजेक्ट मॅनेजमेंट टूलने तयार केलेले यंत्रमानव आहेत. ते तुम्हाला पाहून हसतात, हलकं ‘हॅलो’ म्हणतात, पण जास्त बोलत नाहीत. त्यांचं एकच ध्येय – काम पूर्ण करणं.
चौथा प्रकार – प्रिंटर एक्स्पर्ट. यांना प्रिंटर कुठे अडकतो, कधी रिबन बदलावी, पेपर कसा लोड करावा… सगळं सगळं कळतं. ऑफिसमध्ये प्रिंटर जसा देव असतो तसंच हे लोक पुजारी असतात. आणि तुम्हाला कळतं की एके दिवशी तुम्हालाही एखादी प्रिंटर समस्या घेऊन यांच्याकडे यावं लागणारच.
नावं लक्षात ठेवण्याची सुरुवातीची अवस्था खूप गमतीदार असते. कोणी विचारलं, “मी कोण?” तर तुम्ही फक्त एक हलकं हसू देऊन संकट टाळता. तुम्ही चेहऱ्यांना वेगवेगळी ओळख द्यायला सुरुवात करता. “हा नेहमी पाण्याची बाटली घेऊन फिरणारा.” “ही नेहमी स्कार्फ घालणारी.” “तो सतत फोनवर बिझी असणारा.” या पद्धतीने तुम्ही नावं न लक्षात असल्याची उणीव भरून काढता. आणि मग एक दिवस अचानक एखाद्याचं नाव तुम्ही बरोबर म्हणता आणि तो व्यक्ती हसून म्हणतो, “वा, लक्षात ठेवलंत!” बस्स… त्या एका वाक्यानं तुमचा दिवसच छान जातो.
टीममधले चेहरे ओळखताना त्यांचे स्वभावही तुमच्या नजरेस पडतात. कुणी कामात अत्यंत तल्लख, कुणी हसणं कमी पण मदत जास्त, कुणी मीटिंगमध्ये आवाज कमी पण आयडिया भारी. आणि कुणीतरी असा असतो जो टीममध्ये एक छान हलकाफुलका माहोल निर्माण करतो. ऑफिसमध्ये दोन प्रकारचे हसू असतात – एक खरे हसू, आणि एक ‘मी ऐकतोय पण मनात दुसरंच चाललंय’ प्रकारचं हसू. काही लोकांचं हसू खरं असतं – ते मनाला आनंद देतं.
हळूहळू तुम्हाला जाणवतं की टीम ही फक्त लोकांची गर्दी नसते. ती एक जग आहे. कुणी तुमच्या कमकुवत जागा ओळखून तुम्हाला सुधारतं, कुणी तुमच्या चांगल्या कामाची दाद देतं, कुणी तुम्हाला कंपनीच्या संस्कृतीशी ओळख करून देतं. आणि त्यातले काही लोक तुमचे कामाचे मार्गदर्शक होतात, तर काही पुढे जाऊन आयुष्याचे मित्र बनतात.
अवघ्या काही दिवसांत चेहऱ्यांची ही गर्दी ओळखीची वाटू लागते. नावंही हळूहळू मनात घर करू लागतात. सुरुवातीला ‘नवखा’ दिसणारा तुम्ही, आता ‘टीमचा एक भाग’ वाटू लागता. आणि त्या क्षणी जाणवतं – ऑफिसचं जग जरी मोठं, गुंतागुंतीचं असलं तरी त्यातील माणसं हीच त्याची खरी ताकद.
टीममधले चेहरे ओळखण्याचा हा प्रवास माणूसकेंद्री असतो. प्रत्येकाच्या मागे एक कथा, एक स्वभाव, एक वेगळं व्यक्तिमत्त्व. सुरुवातीला जे चेहरे अनोळखी वाटतात, ते काही दिवसांनी तुमच्या दैनंदिन जीवनाचा भाग बनतात. आणि मग तुम्ही एक दिवस स्वतःला म्हणता,
“होय, आता मी खरंच या टीमचा आहे.”