रुग्णालयाच्या पांढऱ्या भिंतींवर त्या दिवशी सूर्याचा प्रकाश पडला नव्हता. जणू आकाशही शांत झालं होतं.
गोपाल हातात रिपोर्ट्सची फाईल घेऊन डॉक्टरसमोर उभा होता.
“डॉक्टर, काही चांगली बातमी आहे का?”
डॉक्टरने खोल श्वास घेतला, “गोपालजी, रुक्मिणीची प्रकृती स्थिर आहे, पण आजार आता दीर्घ आहे. तिला विश्रांती आणि तुमच्या सोबतची गरज आहे.”
त्या शब्दांनी गोपालच्या डोळ्यातलं पाणी कसंबसं थांबलं.
त्याने शांतपणे विचारलं, “म्हणजे ती बरी होईल?”
डॉक्टर हळूच म्हणाले, “आपण प्रयत्न करूया. आशा सोडू नका.”
रुक्मिणी बेडवर पडली होती. चेहरा थोडा फिकट, पण तिच्या ओठांवर नेहमीसारखं हलकं हास्य होतं.
गोपाल जवळ बसला, तिचा हात हातात घेतला.
“डॉक्टरांनी काय सांगितलं?” तिने विचारलं.
“त्यांनी सांगितलं, तू लवकर बरी होणार.”
“खोटं बोलतोस ना?”
“हो… पण तू ते ऐकून हसलीस ना, एवढंच मला हवं होतं.”
त्या दिवसापासून रुग्णालयच त्यांचं घर बनलं.
गोपाल रोज सकाळी सातला हॉस्पिटलला पोचायचा, आणि रात्रीपर्यंत तिच्याजवळ बसून राहायचा.
नर्स म्हणायच्या, “अहो काका, तुम्हीही थोडा आराम करा.”
तो हसत म्हणायचा, “ती झोपते तेव्हा मी जगतो.”
रुक्मिणी थोडी थकलेली, पण नेहमी त्याचं मन हलकं ठेवायची.
एका दिवशी ती म्हणाली, “गोपाल, तुला आठवतं का, आपण पहिल्यांदा जेवण बनवलं होतं?”
तो हसत म्हणाला, “कसं विसरू? तो भाजीपेक्षा धूर जास्त होता!”
“आणि तरीही तू म्हणालास – ‘हे जगातील सर्वात चांगलं जेवण आहे!’”
“कारण त्यात तू होतीस.”
ती डोळे मिटून म्हणाली, “आणि अजूनही मी आहे… फक्त शरीर थकलंय.”
गोपालने तिचा हात घट्ट धरला, “माझं मन थकलेलं नाही.”
पुढच्या काही दिवसांत रुक्मिणीची तब्येत कधी थोडी सुधारली, कधी पुन्हा ढासळली.
गोपालच्या डोळ्याखाली काळी वर्तुळे आली होती, पण तो थकायला तयार नव्हता.
प्रत्येक सकाळी तो तिच्या केसांतून बोटं फिरवत म्हणायचा,
“उठ प्रिये, सूर्य तुझ्या हास्यासाठी थांबलाय.”
ती हसत म्हणायची, “सूर्य माझ्याशिवायही चमकतो, पण तू माझ्याशिवाय फिकट होतोस.”
“मग म्हणूनच मी रोज इथे असतो.”
एका संध्याकाळी नर्सने हळूच विचारलं,
“काका, तुम्ही एवढी काळजी घेता, पण स्वतःला त्रास होतो ना?”
गोपाल शांत हसला, “प्रेमाला त्रास नसतो बाई, त्याला फक्त अर्थ असतो.”
रुक्मिणी झोपेत कुजबुजत म्हणायची, “गोपाल, मला काही झालं तर रडू नकोस.”
तो म्हणायचा, “मी रडणार नाही, पण माझ्या आतून जगणं थांबेल.”
ती म्हणायची, “तू जगलास तरच मी जिवंत राहीन.”
रात्री हॉस्पिटलच्या शांत कॉरिडॉरमध्ये तो तिच्या जवळ बसून राहायचा.
कधी तिला गोष्टी सांगायचा,
“आठवतं का, तो महाबळेश्वरचा घोडा?”
“हो,” ती हळू हसत म्हणायची, “तू म्हणालास, ‘हा घोडा माझ्यापेक्षा हुशार आहे!’”
“हो, पण माझ्याकडे तू होतीस.”
“आता पण आहे.”
त्या रात्री पाऊस सुरू झाला. खिडकीतून पाण्याचे थेंब आत येत होते.
गोपालने खिडकी बंद करत तिच्या कपाळावर हात ठेवला.
तिचा श्वास मंद झाला होता.
त्याने डॉक्टरांना बोलावलं.
तपासणीनंतर डॉक्टर म्हणाले, “आता फक्त ती विश्रांती घ्यायला हवी. तिच्या सोबत राहा.”
गोपाल तिच्या जवळ बसला.
“रुक्मिणी…” तो म्हणाला.
ती हलक्या आवाजात उत्तरली, “हं?”
“तू झोपतेस का?”
“हो, पण तू जागा राहा… माझं स्वप्न सांभाळायला.”
“काय स्वप्न?”
“आपलं – जे अधुरं आहे, ते तू पूर्ण कर.”
त्या क्षणी तिच्या श्वासाचा ताल मंदावला.
गोपालचा हात अजूनही तिच्या हातात होता.
तो थरथरत म्हणाला, “रुक्मिणी… उठ ना.”
पण उत्तर नव्हतं.
फक्त शांतता.
डॉक्टर आले, त्यांनी त्याच्याकडे पाहिलं, आणि शांतपणे डोकं हलवलं.
गोपालच्या डोळ्यातून पाणी ओघळलं, पण त्याने आवाज केला नाही.
तो फक्त तिच्या कपाळावर चुंबन ठेवून म्हणाला,
“तू गेली नाहीस रुक्मिणी… तू माझ्यात राहशील, आयुष्यभर.”
संपूर्ण रुग्णालयात एक अद्भुत शांतता होती.
त्या रात्री चंद्र ढगांमागे लपला, आणि गोपालच्या डोळ्यांत तिचं प्रतिबिंब कायमचं कोरलं गेलं.
“त्या रात्री गोपालने प्रार्थना केली नाही, कारण त्याला माहीत होतं – देव आता त्याच्याजवळ बसला आहे, रुक्मिणीच्या रूपात.”