हिवाळ्याच्या सकाळी पहिलं ऊन घराच्या खिडकीतून आत पडलं होतं.
रुक्मिणी अजून बिछान्यावर होती. तिच्या चेहऱ्यावर थोडं फिकं पण शांत हास्य होतं.
गोपाल चहा बनवत होता – सावकाश, काळजीपूर्वक, जणू काही ती एक औपचारिक पूजा आहे.
“रुक्मिणी, उठशील का? सूर्य तुझ्या परवानगीशिवाय वर आलाय!”
ती डोळे अर्धवट उघडत म्हणाली, “त्याला सांग, आज थोडा थांब.”
“मग त्याचं रोजचं वेळापत्रक विस्कटेल!”
“तू एवढं बोलतोस ना, म्हणून मी अजून बरी आहे.”
गोपालने तिला कपातला चहा दिला.
“पिण्यापूर्वी सुगंध घ्या – डॉक्टर म्हणाले, ‘थोडं आनंदी रहा’, म्हणून मी खुशबूदार चहा बनवलाय!”
ती घोट घेत म्हणाली, “वा, हे औषध डॉक्टरांनी नाही, देवाने दिलंय बहुतेक.”
“मग काय, मी डॉक्टरचा असिस्टंटच आहे.”
पण काळजीचा कालावधी संपला नव्हता.
रुक्मिणीला अजून थकवा, थोडा दम लागायचा.
गोपाल ऑफिसला जाताना तिची काळजी करायचा, आणि घरी आल्यावर तिच्यासोबत वेळ घालवायचा.
त्याचं आयुष्य आता पूर्णपणे तिच्या भोवती फिरत होतं.
एका संध्याकाळी सुमन आली.
“रुक्मिणी, तू एवढी शांत का झाली आहेस?”
ती म्हणाली, “शांत नाही गं, फक्त थकल्यासारखं वाटतंय.”
सुमन म्हणाली, “गोपाल तुझी किती काळजी घेतो ना, बघ.”
रुक्मिणीच्या चेहऱ्यावर हसू आलं, “हो, आता माझं औषध, माझा डॉक्टर आणि माझा नर्स – सगळं एकाच माणसात आलंय.”
गोपाल त्या वेळेला स्वयंपाकघरात होता.
त्याने भाजी परतत म्हणालं, “मला आता कांदेही हसतात! म्हणतात, ‘आम्हाला अश्रू नकोत, आम्ही स्वतःच पुरे आहोत!’”
सुमन हसली, “अरे वा, विनोदबुद्धी अजूनही आहे तुझ्यात!”
रुक्मिणी म्हणाली, “तो कधीच बदलणार नाही – माझा पती म्हणजे चालतं-बोलतं मनोरंजन केंद्र!”
पण काही रात्री अशा येऊ लागल्या, जिथं गोपाल शांत बसायचा आणि रुक्मिणी झोपेत कुरकुरायची.
त्याच्या मनात काळजीचे वादळ सुरू व्हायचे.
एका रात्री त्याने तिचा हात हातात घेत म्हणाला,
“रुक्मिणी, मला भीती वाटते.”
ती हलक्या आवाजात म्हणाली, “कशाची?”
“तू थकलीस की मी रिकामा वाटतो.”
“अरे मूर्खा, थकवा शरीराचा असतो, प्रेमाचं सामर्थ्य आत असतं.”
“मग तू मला वचन दे, तू पुन्हा बरी होशील.”
“मी प्रयत्न करीन, पण जर नाही झाले तर…”
“थांब!” गोपालने तिचे शब्द तोडले, “असं काही बोलू नकोस. माझं जग तुझ्या शब्दांवर उभं आहे.”
ती शांत झाली. त्या क्षणी त्यांच्या डोळ्यांमधून एक निःशब्द आश्वासन दिलं गेलं, “एकमेकांसाठी शेवटपर्यंत.”
पुढचे काही दिवस दोघांनी मिळून घराला आनंदाने भरून टाकायचं ठरवलं.
गोपाल रोज सकाळी काहीतरी वेगळं बनवायचा – कधी उपमा, कधी हलवा, कधी डाळ-भात.
रुक्मिणी म्हणायची, “हे खाणं की प्रेमाची प्रयोगशाळा?”
“दोन्ही – पण परिणाम नेहमी गोड!”
एक दिवस डॉक्टर भेटायला आले.
“गोपालजी, तिचं मन शांत ठेवा, बाकी औषधं काम करतील.”
गोपाल म्हणाला, “डॉक्टर, माझं मन तिच्याशिवाय शांत राहत नाही.”
डॉक्टरने हसत सांगितलं, “मग तिच्या हास्यातच औषध आहे.”
रुक्मिणी म्हणाली, “आता समजलं, म्हणूनच तू रोज मला हसवतोस!”
त्या संध्याकाळी दोघं बागेत गेले.
गोपालने तिचा हात हातात घेतला.
“रुक्मिणी, मी कधी विचार केला नव्हता की काळजी घ्यायलाही प्रेमाचं इतकं रूप असतं.”
ती म्हणाली, “कारण तू काळजी घेतोयस नाही, तू ‘जपतोयस’.”
“म्हणजे?”
“काळजी घेतो तो कर्तव्य म्हणून करतो? जपणं म्हणजे प्रेमातून करतो.”
गोपाल हसला, “मग मी तुझा जप करणारा झालो.”
ती हळूच म्हणाली, “आणि मी तुझ्या आयुष्याचा अर्थ.”
त्या दिवसानंतर त्यांचं प्रत्येक संभाषण एक नवं औषध बनलं.
कधी विनोद, कधी प्रेम, कधी फक्त शांतता.
रुक्मिणीच्या चेहऱ्यावरचा रंग थोडा कमी झाला होता, पण तिच्या नजरेतून प्रेमाची ज्योत अजूनही तळपत होती.
एका रात्री गोपालने तिच्या डोक्यावरून हात फिरवत कुजबुजलं,
“रुक्मिणी, तुला माहितेय का, तू माझं जग आहेस.”
ती हसली, “मग तू देव आहेस का?”
“नाही, पण देवाने मला तुझं जगणं दिलंय.”
ती म्हणाली, “मग मी जगतेय, तुझ्यासाठी.”
त्या क्षणी वेळ थांबल्यासारखी वाटली.
खिडकीबाहेर पावसाचा आवाज, आणि आत त्यांच्या प्रेमाचं शांत संगीत.
गोपाल म्हणाला, “किती छान आहे ना, हा पाऊस?”
“हो,” ती म्हणाली, “कारण तोही आपल्या सारखा – काही क्षणांसाठी थांबतो, पण नेहमी परत येतो.”
त्या रात्री रुक्मिणी झोपली.
गोपाल तिच्या बाजूला बसून चहा प्यायला लागला.
खिडकीतून येणारा वारा तिच्या केसांशी खेळत होता, आणि त्याला जाणवलं
काळजी म्हणजे ओझं नाही, ती म्हणजे प्रेमाचं सर्वात सुंदर रूप.
“त्या रात्री गोपालला जाणवलं, काळजी घेणं म्हणजे तिला बरी करणं नाही, तर तिच्या प्रत्येक श्वासात आपलं प्रेम ओतणं आहे.”