अध्याय ४: कुटुंब, निर्णय आणि गोंधळाचं कढईतलं जीवन

pravas chapter 4 kutumb ani nirnay

शनिवार सकाळ.
गोपाल आणि रुक्मिणी नेहमीपेक्षा उशिरा उठले.
“अगं, आज आपण दोघं आराम करायचा निर्णय घेतला ना?” गोपालने आळस देत विचारलं.
रुक्मिणीने ब्लँकेट ओढत म्हटलं, “हो, पण आई म्हणाली होती, आज बाबांचा फोन येणार आहे.”
गोपाल बसला. “बाबा? म्हणजे पुन्हा ‘मुलं कधी होणार?’ याचं सिरीज सुरू होणार!”
रुक्मिणी खिदळली. “हो, आणि पुढे बोनस म्हणून ‘घर कधी घेणार?’ विचारतील!”

फोन खरोखर वाजला.
“नमस्कार बाबा,” गोपाल म्हणाला.
तिकडून आवाज आला, “गोपाल, कसा आहेस? आता घर विकत घेण्याचा विचार करतोयस का?”
गोपालने नाक खाजवत म्हटलं, “अजून विचारच करतोय, निर्णय घेतला नाही.”
“निर्णय लवकर घे बाळा, सगळं वेळेवर व्हायला हवं!”
गोपालने फोन ठेवताच रुक्मिणीने विचारलं, “काय म्हणाले?”
“तेच – ‘घर घे, घर घे’.”
रुक्मिणीने निःश्वास सोडला, “म्हणजे आपल्याला आता घराच्या EMI व्यतिरिक्त ‘घराचा विषय’ही हप्त्यांनीच भरावा लागणार!”

थोड्या वेळात रुक्मिणीची मैत्रीण सुमन आली.
“काय गं, काय विचार करतेयस?”
“घर घ्यायचं का नाही तेच ठरत नाही!”
सुमनने हात कंबरेवर ठेवत म्हटलं, “लग्न झालं, आता पुढचं पाऊल घराचंच ना. आणि त्यानंतर मुलं, आणि मग पुन्हा गोंधळ, आणि मग शांती मिळायच्या आधीच वृद्धत्व!”
गोपाल बाहेरून येत म्हणाला, “वा! काय सुंदर प्रवास सांगितलास, टूर पॅकेज मिळेल का?”
सुमनने डोळे वटारले, “तुझं तोंड बंद ठेव.”
रुक्मिणी हसली, “अरे सोड ना, सुमनच्या बोलण्यात थोडं सत्य आहे.”
गोपाल कुजबुजला, “थोडं सत्य, आणि बरंच भय!”

त्या रात्री दोघं एकत्र बसून आर्थिक गणितं करत होते.
“बघ ना गोपाल, बँक लोनचं व्याज एवढं आहे.”
“अगं, ते काही नाही, माझ्या पगारावरून EMI आपोआप जातो.”
“हो, आणि माझ्या मनःशांतीवर ताण आपोआप येतो!”
“म्हणजे निर्णय नको?”
“नाही रे, निर्णय हवा… पण तुझ्या स्टाइलमध्ये नाही, विचारपूर्वक!”
गोपालने टेबलावर पेन ठेवत म्हटलं, “ठीक आहे, उद्या बँकेत जाऊ आणि बघू.”

दुसऱ्या दिवशी बँकेत गेले.
बँक मॅनेजर म्हणाला, “हो सर, कोणता प्लॅन पाहिजे?”
गोपाल म्हणाला, “कमी व्याज, जास्त हसू!”
मॅनेजरने गोंधळून पाहिलं. “साहेब, आमच्याकडे ते ऑफर नाही.”
रुक्मिणीने लगेच समजावलं, “त्यांचा अर्थ आहे, परवडेल असं EMI हवंय.”
मॅनेजरने हसत कागद दिले. “स्वाक्षरी करा.”
गोपालने पेन उचलत म्हणालं, “ही स्वाक्षरी म्हणजे माझ्या स्वातंत्र्याचं शेवटचं पान वाटतं!”
रुक्मिणी म्हणाली, “हो, आता तू माझ्या घराचा सह-मालक आहेस, आणि जबाबदारीसुद्धा माझ्यासोबत शेअर करणार आहेस.”

घर बघायला गेल्यावर दोघे थक्क झाले.
लहान पण उबदार जागा.
खिडकीतून येणारा सूर्यप्रकाश, छोटा बाल्कनी, आणि बाहेरचं झाड – त्यावर पक्ष्यांचा आवाज.
रुक्मिणी म्हणाली, “हे घर शांत वाटतंय, आपल्यासारखंच.”
गोपाल म्हणाला, “आणि थोडं विनोदीही – बघ, खिडकीजवळच वॉटर टँक आहे!”
“अरे सोड ना, आपण हेच घेऊया.”
गोपालने तिच्याकडे पाहिलं, “तू खुश आहेस का?”
“हो, कारण हे घर ‘आपलं’ आहे.”

तेव्हा मागून आवाज आला, “अहो, हे घर घ्यायचं तर शेजारी आम्हीच असू!”
शेजारीण वंदना उभी होती – हातात पाणी भरायची बादली.
“आमचं स्वागत आहे का नाही?”
रुक्मिणीने हसत म्हटलं, “स्वागत आहे बाई, पण पाण्याच्या टॅंकरची वेळ विचारून घ्या आधी!”
गोपाल कुजबुजला, “सुखाची सुरुवात पाण्यानेच होते!”

त्या रात्री दोघं घराच्या रिकाम्या हॉलमध्ये बसले.
भिंतींवर अजून रंग नव्हता, पण त्यांच्या मनात घर रंगलेलं होतं.
गोपालने शांतपणे म्हटलं, “रुक्मिणी, आता खरंच वाटतंय – आपण स्थिर झालोय.”
ती म्हणाली, “हो, पण आपल्यातलं प्रेम एवढं जिवंत राहिलं पाहिजे की या भिंतींनाही आवाज येईल.”
“म्हणजे वाद कमी आणि हास्य जास्त?”
“बरोबर.”
गोपालने तिचा हात धरला, “मग वचन दे, आपण भिंतींवर नेहमी हसण्याचे ठसे उमटवू.”
रुक्मिणीने हळूच उत्तर दिलं, “वचन दिलं.”

खिडकीबाहेर हलका पाऊस सुरू झाला.
पावसाच्या थेंबांमध्ये गोपालने हात पुढे केला आणि म्हणाला, “हा पाऊस पाहा, रुक्मिणी – आपल्यासारखा, सुरुवातीला थोडा गोंधळ, नंतर शांत, आणि शेवटी मनाला भिडणारा.”
ती त्याच्याकडे बघत म्हणाली, “आणि कायम तसाच जिवंत राहणारा.”


“त्या पावसात दोघांनी एकमेकांच्या डोळ्यांत पाहिलं – आणि त्या नजरेत ठरलं, हे घर फक्त भिंतींचं नाही, तर त्यांच्या प्रेमाचं घर आहे.”