निशा शहरातल्या एका छोट्या वस्तीत राहत होती.
घर साधं, पण मन मोठं.
पण त्या मनात भीती होती – ती भीती, जी वर्षानुवर्षं तिला गप्प ठेवत होती.
लग्नाच्या पहिल्याच वर्षी तिचं आयुष्य बदललं.
पतीचा राग, घरातला तणाव, आणि रोजचं मानसिक, कधी कधी शारीरिक, अत्याचार.
सुरुवातीला तिला वाटायचं – “मी सहन केलं तर सगळं ठीक होईल.”
पण नाही झालं.
प्रत्येक दिवस तिच्या आत्म्याला कुरतडत होता.
एका रात्री ती बाल्कनीत बसली होती. हातात कप चहा, पण तो थंड झाला होता.
तिच्या शेजारी राहणारी वृद्ध महिला, कमलाताई, हळूच म्हणाल्या,
“मुली, एवढी शांत का राहतेस नेहमी? आवाज नाही तुझा?”
निशा हसली, पण तिच्या डोळ्यांत पाणी होतं.
“माझा आवाज आहे ताई, पण कुणी ऐकत नाही.”
कमलाताईंनी तिचा हात धरला आणि म्हणाल्या,
“ऐकवायचा प्रयत्न कर गं, जग बदलायला लागेल.”
त्या एका वाक्याने निशाच्या मनात एक ठिणगी पेटली.
ती पहिल्यांदा स्वतःसाठी विचार करू लागली.
ती सामाजिक संस्थांबद्दल शोधू लागली,
“महिला हेल्पलाइन”, “आत्मविश्वास प्रशिक्षण”
जिथे स्त्रिया एकमेकींच्या कथा सांगत होत्या,
एकमेकींचं सांत्वन करत होत्या.
एका दिवशी ती त्या वर्गात उभी राहिली.
तिच्या हातात माइक होता, आणि हॉलमध्ये तीस स्त्रिया बसलेल्या.
ती म्हणाली,
“मी निशा आहे.
मी वर्षानुवर्षं गप्प राहिले.
पण आज, मी माझा आवाज परत मिळवला आहे.”
त्या क्षणी हॉलमध्ये शांतता होती.
मग टाळ्यांचा आवाज झाला
त्या टाळ्या तिच्या आयुष्याचं स्वागत करत होत्या.
त्या दिवसानंतर निशाने ठरवलं
ती इतर स्त्रियांना मदत करेल.
ती समाजसेविका बनली, महिलांसाठी कार्यशाळा घ्यायला लागली.
तिच्या कार्यक्रमाचं नाव होतं “आवाज तिचा.”
एका दिवशी तिच्या गावी कार्यक्रम होता.
मंचावर उभी राहून ती म्हणाली,
“आपल्याला आवाज देणारं जग नको
आपला आवाज जगाला ऐकवायचा आहे.”
लोकांनी उभं राहून टाळ्या वाजवल्या.
तिच्या डोळ्यांत पाणी आलं, पण यावेळी ते अश्रू नव्हते, ते अभिमान होते.
ती म्हणाली,
“मी तुटले, पण माझ्या आवाजाने मला पुन्हा जुळवलं.”
“आवाज तिचा” ही कथा शिकवते
स्त्रीचं मौन ही कमजोरी नाही, ती शक्तीचा जन्मापूर्वीची शांतता असते.
जेव्हा ती बोलते, तेव्हा समाज ऐकायला भाग पडतो.