लालपरीत चढल्यावर सर्वात आधी डोळे शोधू लागतात ती एकच गोष्ट – खिडकीची सीट. जणू संपूर्ण प्रवासाचं सुख त्या एका जागेत दडलंय. कुणी आधीच बसून ठेवलेलं असतं, कुणी पाण्याची बॉटल ठेवून जागा राखलेली असते, तर कुणी रस्त्यातच उतरायचं असल्यामुळे खंबीरपणे खिडकीपासून दूर बसतं. पण मन मात्र खिडकीकडेच खेचलं जातं.
खिडकीची सीट मिळाली की जणू प्रवासातलं अर्धं समाधान आधीच मिळाल्यासारखं वाटतं. लालपरी सुरू होताच खिडकीतून येणारा झुळूकदार वारा चेहऱ्यावर लागतो आणि मनात एक वेगळीच हलकुलकी निर्माण होते. वारा आणि बस यांचं एक स्वतःचं नातं असतं – तो कधी थंडगार, कधी उबदार, कधी धुळीनं भरलेला, पण नेहमी मन मोकळं करणारा.
बस रस्त्यावर सरकत राहते, आणि खिडकीतून बाहेरचं जग एखाद्या चित्रपटाच्या रीलसारखं पुढे सरकत जातं. कधी हिरवीगार शेतं, कधी उसाचे बांबू, कधी पिवळी फुललेली मोहरी, कधी गाई-गुरांचं सावकाश चालणारं कुटुंब, कधी ढगांनी झाकलेला टेकाड. खिडकीतून दिसणारं हे सगळं असं काही असतं की जणू आपण स्थिर आहोत आणि जगच धावू लागलंय.
खिडकीतून येणारा वारा फक्त वातावरणाचा भाग नसतो, तो आठवणींचाही वाहक असतो. ज्या दिवशी शाळेतून सहलीला निघालो, त्या दिवशी खिडकीतून चेहरा बाहेर काढून हसण्याचा प्रयत्न केलेला. ज्या दिवशी पहिल्यांदा कॉलेजला निघालो, त्या दिवशी बघितलेल्या स्वप्नांचं आकाशही या खिडकीतूनच दिसलेलं. तर ज्या दिवशी पहिल्यांदा नोकरीसाठी इंटरव्ह्यूला गेलो, त्या दिवशी या खिडकीतून पाहताना मनातल्या भीतीला वाऱ्यानं शांत केलेलं.
लालपरीची खिडकी ही फक्त चौकट नाही, ती एक छोटीशी दुनिया आहे. आपली स्वतःची. जिथे आपण बसलेले असतो आणि जग आपल्या समोर उलगडत असतं. कधी पावसाचे थेंब काचेला चिकटलेले, कधी धुके इतकं की बाहेर काहीच दिसत नाही, तर कधी उन्हाचा ताण इतका की काच गरम झालीय असं वाटतं. पण त्या काचेला स्पर्श केला की मनात एक भावनिक स्पर्श तयार होतो – कारण या खिडकीने आपल्या प्रवासात असंख्य दृश्यं साठवून ठेवली आहेत.
आणि मजेची गोष्ट म्हणजे खिडकीतून दिसणारं दृश्य प्रत्येक वेळी वेगळं असतं, पण त्यातून निर्माण होणारी शांतता मात्र कायम सारखीच असते. लालपरी चालत राहते, लोक चढत-उतरत राहतात, रस्ते बदलत राहतात, पण खिडकीची त्या खास जागेची जादू मात्र कायम.
बसच्या आवाजात, इंजिनच्या धडधडीत, आणि वाऱ्याच्या स्पर्शात एक विचित्र शांती दडलेली असते. खिडकीच्या सीटवर बसलेलं मन अधूनमधून रिकामंच होतं… आणि ते रिकामेपणही किती सुखद असतं! भूतकाळ, भविष्य, धावपळ, चिंता – सगळ्यापासून काही क्षण दूर नेण्याचं सामर्थ्य या लालपरीच्या खिडकीत आहे.
म्हणूनच, जेव्हा खिडकीची सीट मिळते, तेव्हा आपण फक्त जागा जिंकत नाही – आपण त्या काही क्षणांचं स्वातंत्र्य जिंकतो.