घाटांचा प्रवास म्हणजे लालपरीच्या आयुष्यातलं एक वेगळंच पर्व. सरळ रस्त्यांवरची तिची चाल जरी ताकदीची असली, तरी घाटात उतरत-चढत असताना तिचा आत्मविश्वासच वेगळा भासतो. कोकणातले खडकाळ घाट, साताऱ्याचे खोल वळण, नाशिकच्या डोंगरदर्या, पुण्याच्या घाटमाथ्यावरची धुके – सगळीकडे लालपरीचं एक अनोखं रूप दिसतं.
घाटात शिरताच बसच्या आतल्या वातावरणात अचानक शांतता पसरते. कुणी सॅलरी एक्झॅक्ट पकडून बसतं, कुणी खिडकी बंद करतं, तर कुणी फोन खिशात ठेवून दोन्ही हातांनी सीट पकडतो. लालपरी पहिलं वळण घेताच जाणवतं – हा प्रवास साधा नाही. हा अनुभव आहे. आणि थोडाफार थरारही.
लालपरीचा चालक मात्र अगदी स्थिर. त्याचा चेहरा शांत, हात स्टेअरिंगवर तितक्याच आत्मविश्वासाने. घाटातल्या वळणांवर तो एखाद्या जुन्या मित्राला ओळखतो तसा वळण ओळखतो. कोणतं वळण जरा तीखट, कुठे जरा उतार जास्त, कुठे रस्ता खडबडीत – सगळं त्याच्या अंगवळणी पडलंय. प्रवासी डावीकडे-उजवीकडे हलले तरी तो मात्र तितकाच स्थिर. अशा क्षणी लक्षात येतं – लालपरीची खरी किंमत तिच्या माणसांमुळे आहे.
घाटात उतरतानाचा एक खास आवाज असतो – ब्रेक्सचं चिर्रकन, इंजिनची धडधड, आणि उतारावर गाडीच्या वजनाचा हलका ताण. हे आवाज कधी भयाण वाटतात, कधी रोमांचकारी. पण या सगळ्याच्या पार्श्वभूमीला कायम असते ती लालपरीची एकसंध, ठाम चाल.
पावसाळ्यात घाट म्हणजे जणू निसर्गाची रंगीत चित्रफीत. खिडकीला चिकटलेले पावसाचे थेंब, खाली दिसणारी दरी, दूरवरून उडणारा धुक्याचा पडदा – लालपरी जणू ढगांमध्येच वाट काढत असते. काही प्रवासी घाबरून डोळे बंद करतात, तर काही मोबाइल काढून फोटो काढतात. पण या सर्व दृश्यांचं खरं सौंदर्य खिडकीतून शांतपणे पाहण्यातच असतं.
रस्त्यात कधी एखाद्या छोट्याशा फाट्यावर थांबायला होतं. त्या ठिकाणी चहा मिळतो, भजी-भाकरीचा सुगंध येतो. बाहेर उतरून हवा घेताना जाणवतं – घाटाची हवा ही लालपरीच्या प्रवासाचा अविभाज्य भाग आहे. थोडं थंड, थोडं ओलसर, आणि भरपूर ताजेपणा देणारी.
घाटाच्या कठीण वळणांवरून जाताना लालपरी एकच संदेश देते – “कुठलाही प्रवास अवघड नाही, जर विश्वास असेल तर.” ही एक गाडी नाही की फक्त प्रवाशांना वाहून नेते, ती त्या रस्त्यांच्या प्रत्येक उंच-उताराशी मनानं जोडलेली असते. आणि आपण तिच्या या आत्मविश्वासाची साक्षीदार म्हणून शांतपणे बसत राहतो.
घाटातून बाहेर पडताना अचानक रस्ता सरळ होतो. बस पुन्हा आपल्याच मोकळ्या तालात धावायला लागते. आणि आपणही एक दीर्घ श्वास घेतो, जणू एखादा छोटासा साहसप्रवास करून आलोय. हा अनुभव, ही भीती, ही मजा – हे सगळं फक्त लालपरीच देऊ शकते.
घाटाचा प्रवास संपतो, पण मनात एकच विचार राहतो
कधीही कुठलाही रस्ता अवघड वाटला, की लालपरीची घाटातली धडाडी आठवावी.